Jak napisać dobrą pracę z historii?

Historyk  ma trzy fachy w jednym. Raz jest obrońcą. Raz prokuratorem. Innym znów razem sędzią.

Dlaczego tak jest?

Historyk  bada przeszłość. Analizuje wydarzenia i ocenia bohaterów tych wydarzeń. Prokurator i prawnik badając sprawę oskarżonego stawiają sobie następujące pytania:

Po co oskarżony zrobił tak a nie inaczej?

Jaki miał cel?

Co chciał przez to osiągnąć?

Jakiej tragedii zapobiec?

Czy udało mu się osiągnąć zamierzony cel?

Te same pytania zadaje sobie historyk.  Najpierw jest prokuratorem i obrońcą. Każdy prokurator i obrońca na poparcie swoich słów musi przedstawić dowody. Dla historyka  dowody to źródła historyczne.  Są nimi dokumenty, pamiętniki, kroniki i wszystkie przedmioty, które są w muzeach. Historyk  też ma słabe i mocne dowody. Do mocnych dowodów należą źródła wiarygodne, czyli na przykład dokumenty. Musi badać czy są prawdziwe, czy sfałszowane. Słabszymi dowodami są pamiętniki. Autor mógł napisać nieprawdę o opisywanych osobach, w zależności od tego, jaki miął do nich stosunek. Historyk  musi zbadać, na ile wiarygodne jest to źródło. Z zebranymi dowodami prokurator i prawnik idą na sale sądową. Dla historyka  salą sądową jest jego analiza, często umieszczana w książkach i czasopismach naukowych. Tutaj przedstawia fakty, analizuje je, podsumowuje i ocenia.

Jak więc napisać pracę na miarę takiego prokuratora, prawnika i sędziego?

Musimy jak historyk  najpierw ubrać maskę prokuratora i obrońcy i znaleźć dowody. Dla ucznia głównym źródłem dowodów jest podręcznik. Podręcznik to spis wyszukanych i zbadanych przez historyków  dowodów. Możemy w naszej pracy wykorzystać inne źródła na przykład: pamiętniki, kroniki lub inne książki. Kiedy zbierzemy materiał dowodowy, czyli będziemy znać daty, nazwiska bohaterów wydarzenia historycznego  i przebieg tego wydarzenia, możemy przejść do pierwszego etapu naszej pracy, czyli analizy.

Analiza: czyli analizujemy, co się działo, kiedy i kto brał w tym udział. Mówiąc prościej opisujemy wydarzenie. Na przykład:

„Bitwa pod Grunwaldem odbyła się w 1410 r. Król polski Władysław Jagiełło wraz z sojusznikami pokonał Zakon Krzyżacki.”

Analiza składa się z czterech części:

czasu: „w 1410 r.”

miejsca: „pod Grunwaldem”,

opisu tego co się działo: „Król polski Władysław Jagiełło wraz z sojusznikami pokonał Zakon Krzyżacki.”

przedstawieniu bohaterów wydarzenia: „Król polski Władysław Jagiełło wraz z sojusznikami i Zakon Krzyżacki”.

Następnie historyk, tak samo jak prawnik i prokurator, ze wszystkich swoich wypowiedzi wybiera to co jest najważniejsze, czyli to, co przekona sędziego i ławę przysięgłych do podjęcia właściwej decyzji. Wiemy, że prawnik przedstawia te dowody, które świadczą na korzyść oskarżonego a prokurator te, co na niekorzyść. Dobry historyk  musi przedstawić jedne i drugie, żeby obiektywnie ocenić sytuację.

Ta część pracy nazywa się podsumowaniem. Historyk  podkreśla w nim, czyli jeszcze raz przedstawia, najważniejsze wydarzenia świadczące na korzyść i niekorzyść analizowanej postaci. Jak prawnik tłumaczy, dlaczego bohater wydarzenia historycznego postąpił tak a nie inaczej.

Co go do tego skłoniło.

Co chciał przez to osiągnąć.

Co spowodowało, że mu się to nie udało.

Na przykład: „W średniowieczu woja z Zakonem Krzyżackim była bardzo trudna, zwłaszcza ideologicznie. Król Polski w obronie niezależności Polski wypowiedział wojnę najpotężniejszemu przeciwnikowi tamtych czasów. Stanął przeciwko chrześcijańskiej Europie razem z innowiercami i barbarzyńcami.”

Potem historyk  przybiera maskę prokuratora i przedstawia te najważniejsze fakty, które świadczą na niekorzyść omawianego bohatera.

Czyli, czego nie wykorzystał, by osiągnąć jeszcze większy sukces.

Na przykład: „Polacy nie wykorzystali wspaniałego zwycięstwa pod Grunwaldem, by ostatecznie pokonać Zakon Krzyżacki. Skutkiem tego była wojna trzynastoletnia.”

Tak tworzy się obiektywne wnioski historyczne.

Z doświadczeń naszych przodków powinniśmy wyciągać mądre wnioski. Powinniśmy dbać o to, by nie popełniać ich błędów, zauważać sukcesy i być z nich dumni. Dlatego wnioski w każdej wypowiedzi historycznej  są bardzo ważne.

Na przykład: „Polacy mogli ostatecznie pokonać Zakon Krzyżacki pod Grunwaldem i zapobiec wojnie trzynastoletniej, ale trzeba pamiętać o tym, że nie było to proste, bo Polacy wypowiedzieli wojnę całej chrześcijańskiej Europie, sprzymierzając się z barbarzyńcami i innowiercami. Ponieważ Polska była już dawno krajem chrześcijańskim, wielu rycerzom nie podobała się decyzja króla i przez to zaniedbali swoje wielkie zwycięstwo. Dlatego Polacy musieli długo jeszcze walczyć z Krzyżakami podczas wojny trzynastoletniej.”

Wyciągając wnioski stawiamy takie pytania:

Dlaczego się tak stało?

Co było tego przyczyną?

Jaki miało to skutek?

Co z tego wynikło?”

Ostatni etap to subiektywna ocena historyka: Nie jest to już ocena faktów, tylko prywatna opinia historyka. To tutaj historyk  wyraźnie nazywa swojego bohatera patriotą lub zdrajcą. Chwali jego osiągnięcia i stawia za wzór.

Na przykład: „Rycerstwo, które walczyło w bitwie pod Grunwaldem potrafiło dobro ojczyzny przedłożyć nad dobro własne. Tylko dzięki nim Polska nadal była państwem suwerennym i mogła rosnąć w siłę, by w przyszłości stać się potęgą światową.”

Każda ocena historyka  jest subiektywna. Historyk,  w odróżnieniu od bohaterów, zna skutki wydarzeń. Wie, czy to było korzystne dla naszego kraju, czy nie. Tego komfortu nie mieli ci, którzy w omawianej sytuacji podejmowali decyzję.

Wpływ na opinię historyka  mają też jego prywatne poglądy i sytuacja polityczna. Przykładem może być Chrzest Polski. Dzisiaj powiemy, że był bardzo korzystny dla Polski. Dzięki temu jesteśmy w Unii Europejskiej. Gdyby Mieszko I  przyjął chrzest od wschodnich misjonarzy, nie należelibyśmy do rzymskiego kościoła. Automatycznie sytuacja polityczna Polski byłaby zupełnie inna. Jak widać oceniamy wydarzenia historyczne  w oparciu o to, co dzisiaj mamy, bo nie wiemy co by było, gdyby książę Mieszko  wybrał inaczej.      

,

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>